"De Laatste Huzaar"

 

Boek recensie "De Laatste Huzaar"

Door Bert Bakkenes

 

 

 

Terug naar verloren werelden

Op het eerste gezicht lijkt "De laatste Huzaar", geschreven door Tonny van Renterghem, en vertaald en geredigeerd door Pauline Wesselink, het zoveelste egodocument. Toch heeft dit boek veel meer te bieden dan een serie herinneringen en anekdotes die leuk zijn om te lezen, maar verder weinig toevoegen. Het unieke aan dit boek is dat Tonny de lezer meeneemt naar werelden die bijna vergeten zijn en waar nog maar weinig mensen aan terugdenken. Dit geldt voor twee onderdelen van het boek. Ten eerste beschrijft v Renterghem heel helder het leven van de gegoede burgerij in Amsterdam aan het begin van de vorige eeuw. Zijn beschermde jeugd als zoon van een succesvolle tandarts, lijkt zorgeloos geweest te zijn. Maar hij geeft wel aan dat de familie eigenlijk regelmatig op de rand van de financiële afgrond zweefde. Hoe de familie overleefde schetst een beeld van hoe veel mensen in dezelfde situatie en achtergrond moeten hebben geleefd. Komende uit deze achtergrond zou het niet verwonderlijk zijn geweest als van Renterghem een conservatieve kijk op het leven zou hebben gehad. Maar het tegendeel is waar. Als jongeling werd zijn haar geknipt door een Communistische kapper uit de Jordaan, en deze man is er in geslaagd om Tonny een sociaal geweten mee te geven dat de rest van zijn leven zou beïnvloeden. Het tweede stukje unieke geschiedenis is de tijd die van Renterghem doorbrengt in het Regiment Huzaren. Hij maakt nog net de tijd mee dat de Huzaren gebruik maakten van paarden. Toen de motorfiets deze trotse viervoeters ging vervangen was dat tegen de zin van veel Huzaren. Om dit te tonen hielden ze op de motorfiets nog steeds hun sporen aan. De beschrijving van het leven in het regiment is boeiend en mond uit in het uitbreken van de Tweede Wereld Oorlog.

Tonny vecht in de Meidagen van 1940 tegen de Duitse parachutisten in de buurt van Den Haag en komt met een interessante theorie. Volgens van Renterghem schoten de Nederlandse troepen in die paar dagen zoveel Duitse vliegtuigen neer dat de Duitsers later geen mogelijkheid meer hadden om de invasie van Engeland uit te voeren. Hij geeft aan dat het Nederlandse leger veel succesvoller was dan later is beschreven. Tijdens de bezetting sluit van Renterghem zich aan bij de Orde Dienst (OD) en beleeft veel hachelijke momenten. Omdat hij in zijn herinneringen geen

chronologische volgorde hanteert lijken de oorlogshoofdstukken wat chaotisch, maar door de goede vertelstijl en de interessante anekdotes wordt het toch een snel leesbaar verhaal. Van Renterghem gaat er prat op dat hij tijdens de gehele bezetting geen schot heeft hoeven lossen, dit ondanks het feit dat hij meestal bewapend was. Ook de laatste dagen van de oorlog in Amsterdam worden boeiend beschreven en door alles heen schijnt de humanitaire kijk van de schrijver. Hij ziet Duitse krijgsgevangenen niet langer als vijanden en hoopt dat het einde van de oorlog ook een nieuwe wereld zal opleveren. Net als veel andere verzetsmensen wordt hij hierin diep teleurgesteld. Hij hecht veel belang aan de waarheid, en is vasthoudend. Zo blijft hij de Gemeente Amsterdam net zo lang bestoken met vragen tot men accepteert dat Amsterdam als eerste door de Engelsen is bevrijdt en niet de Canadezen, zoals lang is aangenomen. Een kleine overwinning op de heersende elite, die echter de grote teleurstelling niet kan wegnemen.

Tonny maakt gebruik van zijn vele contacten, en komt als vanzelf in de staf van aartsritselaar Prins Bernhard terecht. Daar voelt hij zich prima thuis, maar ook hier behoudt hij zijn progressieve kijk op het leven, die hij toegespeeld kreeg door zijn Marxistische kapper. Zo staat hij volledig achter het streven naar vrijheid van de bevolking van Indonesië. In de kringen waarin hij zich bewoog was zijn instelling een uitzondering, die niet door iedereen werd geaccepteerd. Van Renterghem trok zich daar echter niets van aan en werkt aan zijn droom van een verenigt, humanitair en liberaal Europa. Een streven dat hij zelfs niet opgaf tijdens een carrière in Hollywood. Tot zijn dood is van Renterghem vooruitstrevend gebleven, met veel oog voor de toekomst. "De Laatste Huzaar" is een boeiend boek geschreven door een bevlogen man, en het lezen meer dan waard.

"De Laatste Huzaar" geschreven door Tonny van Renterghem
Vertaald en geredigeerd door Pauline Wesselink
Uitgeverij Conserve, Schoorl, 2010
Prijs: 24,95 euro ISBN 9789054292944

Uitgeverij Conserve (http://www.boek-plus.nl/cart)
Op werkdagen voor 17:00 uur besteld, morgen in huis