AFVN

Religieuze groepen vragen om dodenherdenking zonder Duitsers

DEN HAAG, 16-04-2014 - Christelijke, Joodse en islamitische organisaties willen op 4 mei een herdenking van alleen Nederlandse slachtoffers en niet van Duitsers of andere daders, zo maakten zij gisteren bekend. Zij hebben een petitie daarover gericht aan het Nationaal Comité 4 en 5 mei. Het comité heeft gezegd daar op te zullen reageren.

De directie van het comité, bij monde van mevrouw Nine Nooter en Jan van Kooten, heeft vorig jaar al uitvoerig verklaard, dat het herdenken van Duitsers niet thuishoort op de dodenherdenking van 4 mei. Onduidelijk is waarom de gezamenlijke kerken en enkele Joodse en moslim-organisaties dit nu verzoeken. De afgelopen maand heeft het comité in Utrecht 4 avonden belegd ter bespreking van de wensen en mogelijkheden van de dodenherdenking met betrokken groepen.

Volgens oud-D66 senator Hanneke Gelderblom van het Joods-christelijk overleg is dit verzoek gedaan om het herdenken van daders formeel uit te sluiten bij de herdenking. Mevrouw Gelderblom is de zegsvrouw van het ziogenaamde Cairo-overleg waarin de religieuze organsiaties samenwerken.

Vorig jaar ontstond er veel onrust toen voor de tweede keer op 4 mei een herdenking van nazi-Duitse militairen werd aangekondigd in Vorden (gem. Bronckhorst). Op het laatste moment liet de gemeente weten, niet officieel te zullen deelnemen aan die herdenking. Dat was na uitvoeruige druk van o.m. de AFVN/Bond van Antfascisten, die een demonstratie op 4 mei 2013 hadden aangekondigd. Ook deze site heeft veel druk uitgeoefend. Vorden kwam landelijk in de pers.

Die 4de mei heeft de AFVN in Vorden samen met Duitse antifascisten en Nieuws-wo2 het verzet herdacht bij het verzetsmonument in Vorden. Daarna namen de AFVN en Nieuws-wo2 deel aan de Vordense dodenherdenking. Ook organisaties als het volledige voormalig verzet en het CIDI oefenden druk uit op de gemeente Bronckhorst.

Het Nationaal Comité hanteert sinds eind jaren '60 de volgende definitie:

“Tijdens de Nationale Herdenking herdenken wij allen – burgers en militairen – die in het Koninkrijk der Nederlanden of waar ook ter wereld zijn omgekomen of vermoord sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, en daarna in oorlogssituaties en bij vredesoperaties.”

De gezamenlijke kerken wijzen ook verzoenende teksten af tijdens de dodenherdenking. De religieuze organisaties stellen verder voor enkele punten, zoals over vluchtelingen, toe te voegen aan die definitie.

"Tijdens de Nationale Herdenking herdenken wij Nederlanders of de vluchtelingen die woonden in het Koninkrijk der Nederlanden, welke in de Tweede Wereldoorlog zijn vermoord, gesneuveld en gestorven, waarbij Joden, Sinti en Roma als slachtoffers van de genocide expliciet worden genoemd.
Wij herdenken de slachtoffers, niet de daders.
Ook gedenken wij Nederlanders die na de Tweede Wereldoorlog het leven lieten in oorlogssituaties en bij vredesmissies."

Volgens mevrouw Gelderblomgaat het om 3 dingen: de dingen bij hun naam noemen, dus moord ipv omkomen; geen daders herdenken op 4 mei en onderwijs. Zij wijst dan met name op de kinderen van allochtone ouders, die alleen via het onderwijs kennis over de rampen van de Tweede Wereldoorlog kunnen meekrijgen.

Mevrouw Gelderblom vindt in principe dat de dodenherdenking dient te verlopen zoals de stichters ervan hebben bedoeld, namelijk gericht op alleen de slachtoffers van WO2. Zij vindt ook dat de vergeljking opgaat dat je geen grorpen aan de dodenherdenking moet toevoegen, netzomin als je figuren aan de Nachtwacht van Rembrandt kan gaan toevoegen. Maar dat acht zij een belangrijk punt voor een latere discussie.

Mevrouw Gelderblom wil de dodenherdenking op de Dam nu zien als iets dat uit 2 hoofdstukken bestaat: de doden uit WO2 en de doden van daarna, uit andere Nederlandse militaire acties. Het comité Vrienden van Mauthausen maakt al jaren bezwaar tegen het opnemen van die laatste groep, omdat daar ook SS-ers onder vallen die in Korea konden gaan vechten om hun Nederlanderschap terug te krijgen. De Cairo-groep erkent die bezwaren, maar ziet nog geen mogelijkheden om daar nu aan tegemoet te komen.