AFVN

Eerste Oostenrijkse monument voor nazi-deserteurs niet populair

WENEN, 3-07-2013 - Wenen krijgt na jaren overleg een monument voor de deserteurs uit de nazi-Wehrmacht. Het wordt een grote liggende X van ongeveer 10 m lang en 8 m breed, en zal blauw worden geschilderd. Dit is het eerste monument voor deserteurs in Oostenrijk.

Het is een ontwerp van de Duitse kunstenaar Olaf Nicolai. Hij won de prijsvraag die de gemeente Wenen heeft uitgeschreven. Dat maakte de gemeente op 27 mei bekend. Het monument komt in het Ballhausplatz, pal voor de bondskanselarij.

De oprichting van dit monument is niet zonder meer populair in Oostenrijk. Op de site van het dagblad Der Kurier AT staat als reaktie o.m.: "Deserteure, egal in welcher Armee und unter welchem Regime, sind Kameradenschweine. Standrechtliche Exekution ist gerechtfertigt. Punkt aus."- Vertaald: "Deserteurs uit om het even welk leger en onder welk regime dan ook, zijn kameradenzwijnen. Standrechtelijke executie is gerechtvaardigd. Punt uit."

Officieel heet het monument "Denkmal für die Verfolgten der NS-Militärjustiz", oftewel monument voor de slachtoffers van de militaire justitie van de nazi's. In totaal zijn ogneveer 20.000 soldaten geëxecuteerd wegens desertie uit de Wehrmacht. uit Oostenrijk waren dat er volgens de politicoloog Walter Manoschek 1.500. Oostenrijk werd in maart 1938 opeens door nazi-Duitsland geannexeerd, waarna het als zelfstandig land ophield te bestaan en de volwasssen mannelijke onderdanen onder de dienstplicht vielen.

De plaatsing is deels te danken aan een 91-jarige deserteur, Richard Wadani, die jarenlang heeft moeten ijveren om dit monument tot stand te brengen. Deserteurs hadden het in zowel Duitsland als Oostenrijk na de oorlog jarenlang zwaar, omdat hun veroordeling volgens de autoriteiten van na de oorlog toch bleef gelden. Dit is pas het laatste decennium herzien. In vele grote Duitse steden, zoals Hamburg, Keulen en Bonn bestaan dit soort monumenten al. Er is een vereniging van nazi-deseteurs: Opfer-ns-militaerjustiz.de.