Interview: Professor geschiedenis Anne Morelli over Tibet
Julien Versteegh

“Stel vragen, vragen en nog eens vragen”, zegt ze tegen haar studenten.
Anne Morelli is historica en professor historische kritiek aan de ULB. Als auteur van Elementaire principes van oorlogspropaganda heeft ze ook een mening over de mediaheisa rond Tibet.
Anne Morelli
In de media ging het al over Darfur, Tsjaad, Kosovo. Nu gaat het allemaal over Tibet. Hoe ervaart u deze mediahypes?

Anne Morelli. Een principe van de oorlogspropaganda dat je nooit mag vergeten, is dat je moet zwijgen over de echte oorlogsmotieven: je moet die wegstoppen achter humanitaire motieven. In WO I al wilde men zogezegd alleen het toenmalige Duitse militarisme weerstaan en vochten wij voor democratie. Het derde motief was dat men een klein volk te hulp wilde schieten (de Belgen, nvdr). Die drie punten merk je ook in de hedendaagse oorlogspropaganda. In de propagandabeelden die men voor ons construeert vind je de Chinese soldaat — het militarisme — en wil men de Chinezen bijbrengen wat democratie is. En het kleine volk, de David die het opneemt tegen de grote Goliath, dat was enkele jaren terug Kosovo of Koeweit, vandaag is dat Tibet.
Een ander principe van oorlogspropaganda is dat je nooit mag spreken over de grote wereldomvattende strategieën en de economische doelstellingen, die de echte motieven voor de oorlog zijn.
De rol van de Chinese soldaat is hier een belangrijke symbolische constructie die ons dwingt tot een intellectuele afgang: aan de ene kant heb je de brave monnik, de bedelaar, de asceet met zijn gamel en aan de andere de soldaat. Voor wie kies je?

Zijn er nog meer principes van oorlogspropaganda die u hier toegepast ziet?

Anne Morelli. Ik denk dat er ook gespeeld wordt met de schrik voor het gele gevaar, voor dat miljard Chinezen die naar hier zouden komen, de schrik voor mensen die hun deel opeisen, die even rijk willen worden als wij. Dat hoor je in redeneringen als “ja maar, als alle Chinezen ook een auto willen?”. Maar als wij niet bereid zijn om het met één auto per 25 mensen te doen, waarom zouden de Chinezen dan niet het recht hebben om ook een auto te hebben per twee of drie personen?
Er is ook iets heel eigenaardig, vandaag zijn het de verdedigers van het harde en onverdunde kapitalisme die China verwijten dat het niet communistisch genoeg is. Ze verwijten het dat het te veel produceert en te veel consumeert. Maar in naam van wie of wat zouden wij de consumptie van de Chinezen afremmen?
Er worden nog andere principes toegepast zoals: zij zijn begonnen, niet wij; wij zijn pacifisten, maar de anderen dwingen ons tot een krachtmeting. Overigens gebruiken zij verboden wapens, zie maar hoe de Chinezen de vredelievende Tibetanen te lijf gaan. Terwijl het helemaal niet duidelijk is wat er in Lhasa precies is gebeurd en het mogelijk gaat om pogroms van Tibetanen tegen immigranten. En van pogroms tegen immigranten, daar houd ik niet van, in Toulouse net zo min als in Lhasa.

In de campagne tegen de Olympische Spelen in China komt dikwijls een zekere Robert Ménard van Reporters Sans Frontières in beeld. Hoe ziet u zijn rol?

Anne Morelli. Die organisatie, dat zijn… (aarzelt) bobo’s (blaaskaken, nvdr) die nu opnieuw campagne voeren voor de plicht tot inmenging en voor het recht om te provoceren. Je ziet al een kruistocht vertrekken met de heilige prediker Robert Ménard op kop en met daarachter het hele wereldje rond Kouchner, nog zo’n voorstander van de plicht tot inmenging.
Met humanitaire motieven als voorwendsel zijn al de grootste wreedheden aangericht. Als ministers betogingen beginnen te organiseren, dat word ik hoe dan ook altijd wat wantrouwig, dat vind ik toch wat gek.

We hadden al de twee oorlogen tegen Irak, er was Afghanistan, Kosovo, Joegoslavië... altijd begon dat met medialeugens, dat weet intussen iedereen. En toch slagen ze erin de mensen telkens opnieuw bij de neus te nemen.

Anne Morelli. Als ik mijn boek zou herschrijven, zou ik er daarom een elfde hoofdstuk aan toevoegen: “Ditmaal laat ik me niet meer in de luren leggen”. Ze spelen het elke keer zo handig, ze gebruiken gebeurtenissen die zodanig op de emotie spelen,

dat de mensen er toch weer intrappen. De slechte Chinese politieagent tegen de onschuldige Tibetaanse monnik, wat heb je meer nodig? Er is een haatfabriek en een fabriek die medelijden produceert, dat is wat propaganda doet. Je speelt alle kritische zin kwijt en je laat je drijven op de gefabriceerde beelden die ze je tonen.
Opname van een film waarbij de Chinese soldaten een figurantenrol spelen

Voorgaande foto circuleert veel op het internet. Hij moet suggereren dat de monniken die op 14 maart enorme schade aanrichten en verschillende mensen doodden in feite ... verklede Chinese soldaten waren. In feite dateert de foto van 2003. Hij is genomen tijdens de opname van een film waarbij de Chinese soldaten een figurantenrol spelen. Zie ook de site van Michel Collon: www.michelcollon.info.

De dalai lama en de boeddhistische monniken vechten nochthans voor hun rechten.

Anne Morelli. Ik heb een persartikel dat ik als een relikwie bewaar (ze toont me een uittreksel uit Le Monde van 1998 dat melding maakt van documenten van een Amerikaans ministerie). Dat zegt dat de beweging van de dalai lama sinds de jaren 1960 van de CIA 1,7 miljoen dollar per jaar betaald kreeg. Dat stond in openbare Amerikaanse archieven. Daarmee is voor mij de discussie gesloten. Hij is een agent van de CIA, betaald door de CIA. Ik heb vertrouwen in die Amerikaanse documenten. Maar vandaag werkt de propaganda zo efficiënt dat de Verenigde Staten nog altijd de strijd van de dalai lama financieren, maar dat dit de mensen koud laat

Ze noemen ook geen enkele Chinese leider bij naam, ze spreken altijd over het Chinese regime.

Anne Morelli. Dat woord komt altijd terug. Het is een kernwoord in de propaganda. Die heeft het over de regering-Bush en het regime van Saddam Hoessein. Ze hebben het over het Chinese regime of over het regime van Bejing. Dat moet het totalitarisme oproepen. Dat is ook een vorm van neokolonialisme.

Wat zou u zeggen aan mensen die zeggen: “de volgende keer trap ik er niet meer in”?

Anne Morelli. Vraag je altijd af wat er achter zit. Welke belangen zitten hier achter? Maar ik vrees dat men op het moment zelf moeilijk de nodige afstand kan nemen. Wij hebben niet de informatie waarover de Chinezen beschikken, ik versta geen Servisch en ik ken het Iraakse standpunt niet. Daarom zie ik maar een oplossing: systematisch twijfelen. Als ze ons vertellen dat ze de democratie willen invoeren in Tibet, dan is de dalai lama de democraat bij uitstek… Laten we maar beginnen met te twijfelen. Stel vragen, vragen en nog meer vragen.

Elementaire principes van oorlogspropaganda, bruikbaar in geval van koude, warme of… lauwe oorlog

Anne Morelli schreef onder andere Elementaire principes van oorlogspropaganda, bruikbaar in geval van koude, warme of… lauwe oorlog, EPO, 2001.

Dit artikel hebben we over-genomen van de website van de PvdA (België) http://www.pvda.be:80/nl/
nieuws/artikel/article/inter
view-professor-geschiedenis-anne-morelli-over-tibet.html


mei 2008
De Anti Fascist
20